Goud 24K € 118,33 / g Zilver 999 € 1,72 / g
Overige

Een gouden munt uit 1879
voor 2,56 miljoen dollar

Begin september 2026 werd in de Verenigde Staten een proefmunt van 20 dollar verkocht voor een recordbedrag. Er bestaan er maar vijf van. Wat maakt zo'n munt zoveel waard, en hoe zit dat met de gouden munten die u misschien thuis hebt?

6 min leestijd Bijgewerkt op 29 september 2026 Redactie De Munter
DE MUNTER · NIEUWS Overige

Begin september 2026 werd in de Verenigde Staten een gouden munt van 20 dollar uit 1879 verkocht voor 2.562.000 dollar. Dat gebeurde tijdens de grote muntveilingen van Heritage Auctions, die van 31 augustus tot 5 september liepen. Het nieuws is dus een paar weken oud, maar het verhaal erachter blijft interessant voor iedereen met oude gouden munten in de kast.


2.562.000 dollarbetaald voor een Amerikaanse gouden proefmunt van 20 dollar uit 1879, een veilingrecord voor dit type

Een munt die nooit in omloop kwam

Het gaat om een zogenoemde 1879 Liberty Head Quintuple Stella. Dat is geen gewone munt, maar een proefmunt. Eind jaren 1870 zochten de Verenigde Staten een manier om hun gouden munten op een metrische norm te baseren, zodat ze beter pasten in de internationale handel. Daarvoor werden enkele proefstukken geslagen. Het plan werd nooit uitgevoerd, en de munt kwam nooit in omloop.

Er zijn vandaag maar vijf exemplaren bekend. Een ervan ligt in de nationale muntcollectie van het Smithsonian in Washington. De vier andere zijn in handen van verzamelaars. Het geveilde exemplaar kreeg van het keuringsbureau PCGS de score PR64+ Deep Cameo, een teken dat de munt er na bijna anderhalve eeuw nog uitzonderlijk goed uitziet. Hij kwam uit de verzameling van de Amerikaan Bob R. Simpson en was vroeger eigendom van Virgil Brand, een legendarische verzamelaar van vroeger.

Het vorige veilingrecord voor dit type lag op 2,16 miljoen dollar, in 2025 ook bij Heritage.

Niet de enige miljoenenmunt die week

In dezelfde veilingen gingen nog vier Amerikaanse munten boven een miljoen dollar:

MuntOpbrengst
1879 Coiled Hair Stella (4 dollar)1.891.000 dollar
1824/1 Quarter Eagle (2,5 dollar)1.494.500 dollar
1876 Double Eagle, unieke proefmunt1.403.000 dollar
1880 Coiled Hair Stella (4 dollar)1.189.500 dollar

Alle veilingen van die week samen brachten volgens CoinNews ongeveer 67,18 miljoen dollar op.

Waarom zeldzaamheid meer weegt dan goud

Een gewone Amerikaanse gouden 20 dollar, de Double Eagle, bevat bijna een ounce zuiver goud. Bij de goudkoers van eind september, rond 4.160 dollar per ounce, is dat goud ongeveer 4.000 dollar waard. De Quintuple Stella bracht meer dan zeshonderd keer zoveel op. Het goud in de munt speelt bij die prijs dus nauwelijks een rol.

Wat dan wel? Vier dingen tegelijk. De munt is extreem zeldzaam: vijf stuks, waarvan er maar vier ooit te koop kunnen komen. Het is een proefmunt met een eigen stuk geschiedenis. De staat is uitzonderlijk goed. En de herkomst is bekend, via namen die verzamelaars kennen. Valt een van die vier weg, dan zakt de prijs snel.

Wat dit betekent als u oude gouden munten wil verkopen

Het eerlijke antwoord: een gewone gouden 20 dollar, een Napoleon of een Belgische 20 frank is geen Quintuple Stella. Die munten werden in miljoenen exemplaren geslagen. Bij verkoop gaan ze vooral naar hun goudgehalte, soms met een kleine meerwaarde. Het verschil tussen goud dat om zijn metaal gewaardeerd wordt en goud met een extra waarde leest u op onze pagina over beleggingsgoud en sloopgoud.

Toch loont het om goed te kijken. In een oude verzameling zit soms een zeldzamere jaargang, een munt uit een klein munthuis of een stuk in opvallend goede staat. Daarom is het belangrijk dat een opkoper uw munten eerst herkent, voor hij ze op gewicht rekent. Op onze pagina over gouden munten vindt u per munt waar u op let.

Goed om te weten

Maak een oude muntverzameling nooit schoon voor u ze laat bekijken. Poetsen laat krassen na, en bij munten met verzamelwaarde kan dat de prijs flink drukken.

Ook nieuwe munten krijgen soms een eigen verhaal, zoals de Belga Gold, de eerste Belgische gouden beleggingsmunt. Maar een veilingrecord als dat van de Quintuple Stella blijft een uitzondering. Het laat vooral zien dat een munt meer kan zijn dan het goud waaruit ze bestaat, als ze zeldzaam genoeg is.

Begrippen uitgelegd

Veelgestelde vragen

Een proefmunt, in het Engels een pattern, is een munt die een munthuis slaat om een nieuw ontwerp of een nieuwe norm uit te proberen. Ze wordt niet in omloop gebracht. Vaak worden er maar een handvol gemaakt, bijvoorbeeld om aan politici te tonen. Keurt de overheid het voorstel af, dan blijft het bij die paar stukken. Dat maakt proefmunten heel zeldzaam.

Stella is Latijn voor ster. De Amerikaanse Stella was een voorstel voor een gouden munt van 4 dollar uit 1879 en 1880. Quintuple betekent vijfvoudig: de Quintuple Stella is de versie van 20 dollar, vijf keer zo groot als de gewone Stella. Beide munten waren bedoeld om Amerikaanse gouden munten op een metrische norm te baseren, zodat ze makkelijker te gebruiken waren in de handel met andere landen.

Dat is een kwaliteitsscore van het Amerikaanse keuringsbureau PCGS. PR staat voor proof, een munt die met extra zorg en gepolijste stempels geslagen werd, met een spiegelende achtergrond. Het getal gaat van 1 tot 70, en 64 wijst op een munt in heel goede staat. Deep Cameo betekent dat het reliëf mat is en sterk afsteekt tegen de spiegelende achtergrond. Het plusteken wijst op een munt aan de bovenkant van die score.

De goudwaarde is wat het goud in een munt waard is: het gewicht van het zuivere goud maal de goudkoers van de dag. De verzamelwaarde, ook numismatische waarde genoemd, is wat verzamelaars bovenop dat goud willen betalen omdat een munt zeldzaam, gaaf of historisch bijzonder is. Bij de meeste oude gouden munten is die meerwaarde klein of nul. Bij een uitzonderlijk stuk kan ze vele keren groter zijn dan de goudwaarde.

Kijk naar het jaartal, het land en eventueel de muntletter, een kleine letter die aangeeft in welk munthuis de munt geslagen werd. Sommige jaargangen of munthuizen werden in kleine aantallen geslagen. Een opkoper die munten kent, controleert dat voor hij een prijs noemt. Bij twijfel kan een gespecialiseerde munthandelaar of een keuringsbureau uitsluitsel geven.