Wat Gebeurt er met Oud Goud na de Verkoop?
Wie een oude ring, een gebroken ketting of een doosje juwelen uit een erfenis verkoopt, vraagt zich vaak af wat er daarna mee gebeurt. Kort gezegd: uw juweel wordt grondstof. Het wordt eerst gesmolten om te meten wat er echt in zit, en daarna geraffineerd tot zuiver goud dat opnieuw gebruikt wordt. Wij volgen die weg hier stap voor stap, zonder vakjargon, en leggen uit wat hij betekent voor de prijs die u krijgt.
Een smelterij maakt van een hoop oud goud één gelijkmatige klomp en meet wat erin zit. Een raffinaderij haalt er de andere metalen uit, tot er (bijna) zuiver goud overblijft. Smelten maakt uw goud dus meetbaar, raffineren maakt het zuiver. Smelten gebeurt op veel plaatsen, raffineren op weinig: in België is er één raffinaderij, EMEKO in Wijnegem.
De Weg van uw Oud Goud, Stap voor Stap
Oude juwelen leggen meestal dezelfde weg af. Het schema hieronder toont die keten, van uw lade tot nieuw goud.
- Uw lade Oude ringen, kettingen, losse oorbellen.
- De inkoper Weegt, test en koopt. In België moet elke beroepsopkoper ingeschreven zijn in het waarborgregister.
- Smelten tot een blok Handelshuizen, opkopers en veel juweliers smelten het goud zelf, groot of kleinschalig, gieten er een ruwe baar of blokken van en nemen daar een staal van.
- De raffinaderij Haalt de andere metalen eruit.
- Fijn goud Als baar of als korrels.
- Nieuw leven Juwelen, munten, baren of grondstof voor de industrie.
Wie aan een professionele opkoper verkoopt, verkoopt aan iemand die in het waarborgregister van de Koninklijke Munt ingeschreven moet zijn. Wat dat register inhoudt, leest u bij de verplichtingen in de goudsector. Zo'n opkoper smelt de juwelen vaak eerst zelf tot blokken goud, want daarvan liggen het gewicht en het gehalte correcter vast. Die blokken gaan daarna naar een raffinaderij, in België of net over de grens. Juwelen van particulieren komen dus meestal via zulke tussenpersonen bij een raffinaderij terecht.
Niet alles volgt die weg. Munten die nog intact zijn, worden niet gesmolten maar als munt doorverkocht. Beschadigde munten worden als sloopgoud verrekend en wel gesmolten. Het verschil leest u bij beleggingsgoud en sloopgoud, en welke munten u heeft, ziet u in ons overzicht van gouden munten.
Smelten: van een Hoop Juwelen naar Eén Eerlijke Meting
Bij het smelten wordt het materiaal vloeibaar gemaakt, meestal in een inductieoven, en geroerd tot één gelijkmatige massa. Die wordt gegoten tot een baar of korrels, en daarvan wordt een staal genomen.
Waarom die omweg? Een ring van 18 karaat, een ketting van 14 karaat en oorbellen van 9 karaat vormen samen een mengsel dat niet met één meting te beoordelen is. Pas als alles gesmolten en gemengd is, zegt één klein staal iets over het geheel. Dat staal wordt vaak gemeten met een spectrometer, een toestel dat de samenstelling van het metaal meet. De vuurproef, vastgelegd in de internationale norm ISO 11426, blijft de referentiemethode.
1.064 °C
Bij die temperatuur smelt zuiver goud.
962 °C
Zilver smelt lager dan goud.
1 staal
Na het smelten en mengen zegt een representatief staal iets over het gehalte van het hele lot.
Legeringen zoals die van uw juwelen smelten meestal lager dan het zuivere metaal.
Alleen het goud hoort in de smeltkroes. Stenen, parels en onderdelen die geen goud zijn, tellen niet mee: ze worden uit het juweel gehaald of van het gewicht afgetrokken. Bij De Munter halen wij edelstenen waar mogelijk uit het juweel, en u krijgt ze terug. Waarom edelstenen bij goudinkoop meestal weinig waard zijn, en wat labodiamanten zijn, leest u op onze pagina over de waarde van edelstenen.
Zelf smelten maakt uw goud niet meer waard. Het maakt het alleen meetbaar, en dat gebeurt later in de keten toch. En een munt die u smelt, verliest voorgoed haar waarde als munt.
Raffineren: van Mengsel naar Zuiver Goud
Na het smelten is uw goud nog altijd een mengsel. In een juweel van 18 karaat is een kwart van het gewicht een ander metaal, vaak koper of zilver. Raffineren haalt die andere metalen eruit, chemisch of met elektrolyse, tot er zuiver metaal overblijft. Daarvoor bestaan drie klassieke methoden.
| Methode | Zo werkt het | Resultaat |
|---|---|---|
| Chloorgas Miller-proces | Chloorgas wordt door het gesmolten goud geblazen. De andere metalen binden zich aan het chloor en drijven als slak boven of ontsnappen. Het goud zelf reageert bij die temperatuur niet. | Ongeveer 995 à 996 duizendsten, snel en goedkoop |
| Elektrolyse Wohlwill-proces | Een gegoten baar van minstens ongeveer 95% goud hangt in een bad met een goudoplossing. Onder stroom zet zuiver goud zich af op een tweede plaat, en blijven de andere metalen in het bad achter. | 999,9 of hoger |
| Koningswater | Een mengsel van zoutzuur en salpeterzuur lost het goud op, wat geen van beide zuren alleen kan. Daarna wordt het goud er selectief uit neergeslagen. | Werkt niet goed bij veel zilver: zilver lost niet op en hindert het proces |
Elektrolyse levert het zuiverste goud, maar er zit veel goud vast in het bad. Daarom kiezen raffinaderijen vaak eerst voor chloorgas, en daarna eventueel voor elektrolyse als ze de hoogste zuiverheid willen. Geen van beide methoden is nieuw: het chloorgasproces werd in 1867 gepatenteerd door Francis Bowyer Miller, van de munt in Sydney, en de elektrolyse werd in 1874 ontwikkeld door Emil Wohlwill.
En zilver?
Ook zilver wordt gesmolten, getest en geraffineerd. Het wordt klassiek geraffineerd met elektrolyse, in een bad van zilvernitraat. Het koper uit de legering is daarbij de grootste storende factor. Meer over uw eigen stukken leest u bij zilver verkopen.
Smelterij of Raffinaderij? Het Verschil, en Wie het Doet
In het dagelijkse taalgebruik lopen de twee woorden vaak door elkaar. Het verschil is nochtans eenvoudig.
| Smelterij | Raffinaderij | |
|---|---|---|
| Wat er gebeurt | Het materiaal wordt vloeibaar gemaakt, gemengd tot één geheel en gegoten, en er wordt een staal genomen | De andere metalen worden er chemisch of met elektrolyse uitgehaald |
| Wat eruit komt | Een ruwe baar of korrels met een gemeten gehalte | Fijn goud, als baar of als korrels |
| Wat het oplevert | Het echte gehalte van het geheel | Goud dat opnieuw als grondstof de markt op kan |
| Wie het doet | Handelshuizen en essayeurs, maar ook kleine bedrijven en veel juweliers, die kleinschalig zelf smelten en blokken goud aan een raffinaderij leveren | Een klein aantal gespecialiseerde bedrijven |
Smelten gebeurt dus op veel plaatsen, raffineren op weinig. In België is er één raffinaderij: EMEKO in Wijnegem. Raffineren is bovendien zware industrie met strenge vergunningen: in Antwerpen weigerde de Vlaamse minister eind 2022 de omgevingsvergunning van een raffinaderij, waarna de industriële raffinage daar stilgelegd werd.
Vier bedrijven die smelten of raffineren
Ter illustratie vier bedrijven die goud en ander edelmetaal smelten of raffineren, één in België en drie in het buitenland. Dit is geen volledige lijst, en uit deze namen valt niet af te leiden waar een bepaald juweel na de verkoop terechtkomt.
- EMEKO, Wijnegem (België): een raffinaderij, volgens een onafhankelijke audit (2025) voor de Responsible Jewellery Council, een organisatie voor verantwoord ondernemen in de juwelensector.
- Schöne Edelmetaal, Amsterdam (Nederland): het inzamelpunt van Umicore voor de Benelux. Volgens het bedrijf zelf smelt het ingeleverd materiaal om tot een baar en bepaalt het daarna het gehalte met een vuurproef, in een eigen laboratorium.
- Van der Meulen Edelmetaal, Joure (Nederland): smelt oud goud en juwelenschroot in een eigen smelterij.
- Refimet, Spino d'Adda (Italië): een raffinaderij voor goud, zilver en platinametalen, volgens een audit (2025) voor dezelfde organisatie. Het verwerkt onder meer schroot uit de juwelensector.
Een raffinaderij verwerkt trouwens niet alleen juwelen. Ook elektronisch schroot bevat goud, in kleine hoeveelheden.
300 gram
goud haalt een grote Europese edelmetaalrecycleerder naar eigen opgave uit een ton elektronisch schroot.
Wat Verwerking Kost, en Waarom u Niet de Volle Koers Krijgt
Elke stap in de keten is werk: smelten, een staal nemen, analyseren, raffineren. Daarom betaalt geen enkele inkoper exact de wereldkoers: in het bod zitten ook smelt- en verwerkingskosten. Als zulke kosten per gram gelden, wegen ze zwaarder op zilver dan op goud: een gram zilver is veel minder waard, dus dezelfde kost is een groter deel van de waarde. Om dezelfde reden wegen ze zwaarder op laag karaat dan op hoog karaat.
Bij De Munter nemen wij de koers, het gewicht en het gehalte samen met u door, zodat u ziet hoe het bedrag tot stand komt. De koers van vandaag ziet u op onze pagina over de goudprijs.
Ons Advies
Wilt u weten wat uw juwelen, munten of tandgoud waard zijn? Laat ze vrijblijvend taxeren. U hoeft uw juwelen en munten niet te poetsen: laat ze zoals ze zijn, want poetsen verandert niets aan de goudwaarde. Van tandgoud brengt u liefst alleen het goud mee, los en zonder tandresten. Hou wel uw identiteitskaart bij de hand: een goudinkoper is wettelijk verplicht uw identiteit te controleren en te registreren. Wij wegen en testen uw goud in uw bijzijn, tonen u de koers van de dag en rekenen samen met u uit wat het waard is. U beslist daarna zelf of u verkoopt, zonder druk.